Search fund to struktura tworzona zazwyczaj przez jednego lub dwóch przedsiębiorców, których celem jest znalezienie, zakup i długoterminowe zarządzanie jedną spółką. W przeciwieństwie do klasycznych funduszy inwestycyjnych model ten nie polega na budowie portfela aktywów, lecz na koncentracji na jednym przejęciu, z którym searcher wiąże swoją dalszą karierę zawodową.
Choć search fundy wywodzą się ze Stanów Zjednoczonych i funkcjonują tam od lat osiemdziesiątych XX wieku, w Polsce zaczęły pojawiać się stosunkowo niedawno. Ich rosnąca obecność jest związana z wyzwaniami sukcesyjnymi w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw oraz rosnącą liczbą doświadczonych menedżerów poszukujących możliwości przejęcia i dalszego rozwoju istniejącego biznesu. Dla właścicieli stabilnych i rentownych firm search fund może dziś stanowić realną alternatywę dla sprzedaży do funduszu private equity lub inwestora branżowego, pod warunkiem właściwego przygotowania się do rozmów.
Jak działa model search fundu?
Model search fundu opiera się na prostym założeniu. Jedna osoba lub niewielki zespół pozyskuje kapitał od inwestorów, aby znaleźć, kupić i następnie samodzielnie prowadzić jedno przedsiębiorstwo. W praktyce proces ten dzieli się na dwa główne etapy, które z punktu widzenia właściciela firmy mają odmienny charakter.
1. Etap poszukiwania
Etap poszukiwań trwa zazwyczaj od kilku miesięcy do około dwóch lat. W tym czasie searcher analizuje rynek i kontaktuje się bezpośrednio z właścicielami firm, najczęściej za pośrednictwem e-maila lub LinkedIn, poszukując stabilnych i rentownych przedsiębiorstw.
Koszty tego etapu finansowane są przez prywatnych inwestorów, co umożliwia prowadzenie procesu w sposób uporządkowany. Sam kontakt ze strony search fundu nie oznacza jednak, że firma znajduje się na krótkiej liście potencjalnych celów przejęcia ani że transakcja jest przesądzona.
2. Etap zarządzania
Po znalezieniu odpowiedniej spółki rozpoczyna się proces przejęcia finansowany z kapitału inwestorów oraz długu bankowego. Negocjacje prowadzone są bezpośrednio z searcherem, który po zamknięciu transakcji obejmuje funkcję prezesa zarządu.
Nowy właściciel przejmuje pełną odpowiedzialność operacyjną za firmę i koncentruje się na jej długoterminowym rozwoju, a nie na szybkim wyjściu z inwestycji. Dotychczasowy właściciel może całkowicie wycofać się z działalności operacyjnej lub pozostać w spółce przez określony czas, wspierając proces przekazania zarządzania.
Kto zakłada fundusz typu search fund?
Fundusze typu search fund zakładane są najczęściej przez osoby z kilkuletnim doświadczeniem zawodowym w obszarach takich jak doradztwo strategiczne, bankowość inwestycyjna, private equity lub zarządzanie operacyjne. Często są to absolwenci renomowanych uczelni biznesowych, w tym programów MBA, którzy zamiast budować karierę korporacyjną decydują się na przejęcie i samodzielne prowadzenie jednego przedsiębiorstwa.
Z perspektywy właściciela firmy kluczowe jest to, że searcher nie jest pasywnym inwestorem. Jest to osoba, która po transakcji obejmie funkcję prezesa zarządu i będzie odpowiadać za codzienne funkcjonowanie spółki. Oznacza to większe osobiste zaangażowanie po stronie kupującego, ale także istotne znaczenie dopasowania kompetencyjnego i osobowego. W praktyce różnice w doświadczeniu, stylu zarządzania czy podejściu do ryzyka pomiędzy poszczególnymi searcherami mogą mieć większe znaczenie niż sama wycena transakcji.
Dlaczego warto sprzedać firmę do search fundu?
Dla wielu właścicieli firm, szczególnie tych zbudowanych od podstaw i prowadzonych w modelu rodzinnym, sprzedaż do search fundu może być atrakcyjną alternatywą wobec inwestora branżowego lub funduszu private equity. Wynika to przede wszystkim z charakteru tego modelu oraz roli, jaką po transakcji odgrywa nowy właściciel.
Najczęściej wskazywane powody to:
- Zapewnienie sukcesji
Search fundy często koncentrują się na firmach, które stoją przed wyzwaniem przekazania zarządzania kolejnemu pokoleniu. Przejęcie przez searchera pozwala zachować ciągłość działalności i stopniowo przekazać odpowiedzialność, bez konieczności angażowania rodziny w prowadzenie biznesu. - Możliwość szybkiego wyjścia z działalności operacyjnej
W porównaniu z inwestorami branżowymi czy funduszami private equity, search fundy są zazwyczaj bardziej elastyczne w zakresie roli dotychczasowego właściciela po transakcji. W wielu przypadkach umożliwia to relatywnie szybkie wycofanie się z bieżącego zarządzania firmą. - Wysokie zaangażowanie kupującego
Searcher obejmuje funkcję prezesa zarządu i ponosi osobistą odpowiedzialność za dalszy rozwój spółki. Dla wielu właścicieli istotne jest, że firma trafia w ręce osoby, której sukces zawodowy jest bezpośrednio związany z powodzeniem przejętego biznesu.
Co zrobić, gdy kontaktuje się fundusz typu search fund?
Kontakt ze stroną search fundu bywa dla właścicieli firm zaskoczeniem, szczególnie gdy nie planują oni aktywnie sprzedaży biznesu. W takiej sytuacji warto podejść do rozmów w sposób uporządkowany i świadomy.
W praktyce warto:
- Odpowiedzieć i wstępnie porozmawiać
Nawet jeśli sprzedaż nie jest planowana w najbliższym czasie, rozmowa pozwala lepiej zrozumieć intencje drugiej strony. Search fundy często działają z dużym wyprzedzeniem i budują relacje na długo przed potencjalną transakcją. - Zebrać informacje o drugiej stronie
Kluczowe jest ustalenie, kto stoi za funduszem, jakie doświadczenie ma searcher oraz kto finansuje projekt. Pozwala to ocenić wiarygodność oraz realne możliwości przeprowadzenia transakcji. - Zadbać o poufność
Przed przekazaniem jakichkolwiek szczegółowych informacji o firmie warto podpisać umowę o poufności. Dotyczy to również danych finansowych i organizacyjnych. - Ocenić dopasowanie osobowe
Ponieważ searcher będzie bezpośrednio zarządzał firmą, warto zastanowić się, czy jego podejście, wartości i styl zarządzania są spójne z kulturą organizacyjną przedsiębiorstwa.
Dlaczego warto skorzystać z doradcy przy rozmowach z funduszem?
Rozmowy z search fundem, mimo często bezpośredniego i nieformalnego charakteru, są pełnoprawnym procesem M&A i mogą mieć długofalowe konsekwencje dla właściciela oraz firmy. Z tego względu wsparcie doświadczonego doradcy transakcyjnego bywa kluczowe.
Profesjonalny doradca M&A pomaga w szczególności:
- rzetelnie ocenić wartość firmy, co stanowi podstawę do świadomych decyzji i skutecznych negocjacji,
- porównać różne scenariusze sprzedaży, w tym oferty od search fundów, inwestorów branżowych czy funduszy private equity,
- zabezpieczyć interesy właściciela, dbając o strukturę transakcji, zapisy umowne oraz kluczowe kwestie prawne i finansowe.
Dzięki temu właściciel zyskuje nie tylko lepszą pozycję negocjacyjną, ale również pewność, że wybrany scenariusz sprzedaży jest dopasowany do jego celów i oczekiwań.
Search fundy na polskim rynku
Rynek search fundów w Polsce wciąż znajduje się na wczesnym etapie rozwoju, jednak liczba aktywnych zespołów systematycznie rośnie. Poniżej przedstawiamy wybrane search fundy działające obecnie na polskim rynku, wraz z podstawowymi informacjami dotyczącymi ich profilu inwestycyjnego oraz statusu.
Cedo Capital
Warszawski search fund uruchomiony w 2024 roku przez Monikę Wincel, wcześniej związaną m.in. z KKR Capstone oraz BCG.
W 2025 roku Cedo Capital sfinalizował przejęcie 100% udziałów w spółce Rolfroz, krajowym liderze w przetwórstwie i sterylizacji warzyw, generującym przychody bliskie 100 mln PLN. Transakcja ta należy do największych zrealizowanych dotychczas w Europie w modelu search fund i stanowi przykład przejęcia firmy rodzinnej z jasno zdefiniowanym potencjałem dalszego rozwoju oraz sukcesji.
- Searcherka: Monika Wincel
- Rok założenia: 2024
- Bilet inwestycyjny: 10-130 mln PLN przychodów / 5-25 mln PLN EBITDA
- Branże: usługi biznesowe, oprogramowanie, opieka senioralna, edukacja prywatna, elektromobilność, transformacja energetyczna, logistyka
Lynx Trail Capital
Fundusz typu search fund prowadzony przez Michała Ł. Kamińskiego i Constantina Marka.
W 2025 roku Lynx Trail Capital sfinalizował przejęcie spółki ICEA S.A., jednego z liderów rynku SEO i SEM w Polsce, generującego 37 mln PLN przychodów i 11 mln PLN EBITDA. Po transakcji Michał Kamiński objął funkcję CEO, a Constantin Marek stanowisko wiceprezesa zarządu, rozpoczynając proces transformacji ICEA w platformę wzrostu e-commerce opartą na rozwiązaniach AI.
- Searcherzy: Michał Ł. Kamiński i Constantin Marek
- Rok założenia: 2024
- Bilet inwestycyjny: EBITDA <25 mln PLN
Vistula Horizon Partners
Warszawski search fund założony w 2025 r. przez Mikołaja Koniora i Jakuba Złockiego. Koncentruje się na stabilnych spółkach B2B z przychodami 15-150 mln PLN i EBITDA 4-25 mln PLN.
- Searcherzy: Mikołaj Konior i Jakub Złocki
- Rok założenia: 2025
- Bilet inwestycyjny: 15-150 mln PLN przychodów / 4-25 mln PLN EBITDA
- Branże: produkcja niszowa, usługi B2B, technologie o niskim ryzyku technologiczno-regulacyjnym
Search Capital
Fundusz założony w kwietniu 2025 roku przez Mikołaja i Tomasza Lipińskich, we współpracy z firmą doradczą Blackpartners. Skierowany na spółki przemysłowe i usługowe o przychodach powyżej 10 mln PLN.
- Searcherzy: Mikołaj Lipiński i Tomasz Pupka-Lipiński
- Rok założenia: 2025
- Bilet inwestycyjny: >10 mln PLN przychodów; dodatnia EBITDA
- Branże: produkcja, usługi biznesowe, oprogramowanie branżowe, handel i dystrybucja (z wyłączeniem budownictwa, nieruchomości i przemysłu ciężkiego)
Sustinere
Fundusz założony w 2025 roku przez Wojciecha Bujasę (INSEAD MBA, doświadczenie jako CFO i COO w spółkach portfelowych PE).
- Searcher: Wojciech Bujas
- Rok założenia: 2025
Bold Capital
Warszawski search fund założony w 2024 r. przez Przemka Krempaszankę (wcześniej Kearney). Skoncentrowany na spółkach o przychodach 20-100 mln PLN i EBITDA 4-20 mln PLN.
- Searcher: Przemek Krempaszanka
- Rok założenia: 2024
- Bilet inwestycyjny: przychody 20-100 mln PLN; EBITDA 4-20 mln PLN
- Branże: usługi B2B, ochrona zdrowia, oprogramowanie dla przedsiębiorstw, niszowe produkty B2B
Odyssey Partners
Fundusz założony w 2024 r. przez Przemka Widackiego. Skierowany na spółki z przychodami powyżej 20 mln PLN, niezdefiniowany co do branży.
- Searcher: Przemek Widacki
- Rok założenia: 2024
- Bilet inwestycyjny: przychody >20 mln PLN
- Branże: brak wskazanych; podejście sektorowo agnostyczne
Novastone Capital Advisors - Dr Michał Mirowski
Search fund w ramach kohorty NCA 2025-2027, prowadzony przez Michała Mirowskiego. Profil skupiony na firmach z obszaru usług medycznych, lekkiej produkcji i dystrybucji.
- Searcher: Dr Michał Mirowski
- Rok założenia: 2025
- Branże: usługi medyczne, technologie medyczne, lekka produkcja, dystrybucja
Novastone Capital Advisors - Marcin Chruściel
Fundusz z kohorty NCA 2023-2025 prowadzony przez Marcina Chruściela. Skoncentrowany na spółkach z obszaru automatyki przemysłowej, robotyki i IT.
- Searcher: Marcin Chruściel
- Rok założenia: 2023
- Branże: automatyka przemysłowa, robotyka, usługi IT, oprogramowanie
Podsumowanie
Search fundy stanowią dziś realną, choć wciąż niszową, alternatywę dla tradycyjnych inwestorów finansowych i branżowych na polskim rynku M&A. W praktyce model ten opiera się na przejęciu jednej spółki i jej długoterminowym rozwoju przez nowego właściciela, który bezpośrednio angażuje się w zarządzanie operacyjne, co wyraźnie odróżnia go od klasycznych funduszy inwestycyjnych.
Choć rynek search fundów w Polsce nadal znajduje się na wczesnym etapie rozwoju, pierwsze sfinalizowane transakcje oraz rosnąca liczba aktywnych zespołów pokazują, że model ten coraz częściej pojawia się jako opcja dla właścicieli stabilnych, rentownych firm, w szczególności przedsiębiorstw rodzinnych stojących przed wyzwaniami sukcesji.
Dla właścicieli rozważających sprzedaż firmy kluczowe jest świadome przygotowanie się do rozmów z search fundem oraz porównanie tej ścieżki z innymi scenariuszami wyjścia. Wsparcie doświadczonego doradcy M&A pozwala właściwie ocenić propozycję, zabezpieczyć interesy właściciela i wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do jego celów.
