Decyzja o sprzedaży swojej firmy nigdy nie jest łatwa. Budowanie własnego biznesu wymaga lat ciężkiej pracy, a co najważniejsze, kultury i zespołu ludzi, którzy podzielają Twoje wartości.
Jeśli pracujesz ze swoją kadrą zarządzającą od wielu lat, zapewne masz poczucie, że wiesz, czego się po niej spodziewać w codziennych zadaniach. Proces M&A to jednak szczególny czas: intensywnej pracy i głębokich zmian w każdej organizacji. Warto wtedy rozumieć, co dzieje się w głowach Twoich menedżerów i jak utrzymać ich motywację aż do zamknięcia transakcji.
Proces sprzedaży może być rozpraszający i zakłócający dla kierownictwa
Niezależnie od tego, czy po przejęciu odejdziesz z firmy, czy w niej zostaniesz, zespół będzie dla niej pracował dalej. Dla niego M&A nie jest końcem drogi, lecz nowym etapem w życiu firmy. I tu właśnie mogą pojawić się tarcia, bo Twoje interesy w procesie sprzedaży nie zawsze pokrywają się z interesami zespołu zarządzającego.
Właściciele patrzą przede wszystkim na jak najwyższą wycenę, tymczasem kadra zarządzająca mierzy się zwykle z innymi wyzwaniami. Dotyczą jej, a bywa że i niepokoją, plany firmy przejmującej wobec biznesu, działania restrukturyzacyjne, zmiany w wynagrodzeniach, proces integracji oraz inne decyzje, które mogą zaważyć na jej karierze po zamknięciu transakcji.
Proces M&A pochłonie kadrze zarządzającej także sporo czasu, odrywając ją od codziennych obowiązków i utrudniając realizację bieżących celów biznesowych.
Jednocześnie niepewność związana ze zmianą właściciela może być również czynnikiem zakłócającym.
Jak pozyskać zespół do procesu M&A
Każda dobrze prosperująca firma wie, że jasna i spójna komunikacja ma kluczowe znaczenie, zwłaszcza przy tematach tak wrażliwych jak fuzje i przejęcia (M&A).
Aby zapewnić sprawny proces fuzji i przejęć, należy upewnić się, że nasze cele są zbieżne z celami naszego zespołu. Upewniając się, że wszyscy od samego początku rozumieją proces i wiedzą, jakie są jego cele, można uniknąć wszelkich nieporozumień, które mogłyby zagrozić procesowi transakcji.
Wspólne cele budują w zespole poczucie spójności i sensu, dzięki czemu proces M&A z większym prawdopodobieństwem przebiegnie sprawnie. Czynników, które trzeba uwzględnić w M&A, jest wiele, ale to właśnie zgodność Twoich celów z celami zespołu przesądza o powodzeniu.
Zamiast jedynie usuwać czynniki, które dezorganizują pracę zespołu w procesie sprzedaży, warto sprawić, by transakcja go zaciekawiła. Nowy właściciel może wnieść do firmy wiele pozytywnych zmian i nowych możliwości: świeże spojrzenie na rozwój, dostęp do finansowania i różnego rodzaju synergie.
Aby pozyskać zespół, trzeba zadbać o jego poczucie bezpieczeństwa: zapewnić pracowników, że zachowają pracę i że są kluczowi dla ciągłości działania spółki. Najlepiej przedstawić proces M&A jako szansę rozwojową dla kadry zarządzającej, w której jej role i kariery mogą się w nowym układzie rozwinąć i rozkwitnąć.
Wdrożenie finansowego planu motywacyjnego w celu wyrównania interesów
Popularną metodą na zrównanie interesów zespołu z interesami założycieli firmy jest wdrożenie finansowych systemów motywacyjnych. Istnieje kilka wariantów, które można wybrać:
Plan własności akcji pracowniczych (ang. ESOP)
Employee Stock Ownership Plan, lub ESOP, jest planem świadczeń pracowniczych, w którym kluczowi pracownicy firmy mogą być uprawnieni do akcji w firmie jako dodatek do wynagrodzenia podstawowego.
W takim programie pracodawca może przyznać pracownikowi opcje na akcje firmy. Można też wyznaczyć dotychczasowym pracownikom cele i nagradzać ich akcjami po ich osiągnięciu, co czyni ESOP doskonałym narzędziem zarządzania wynikami i zatrzymywania pracowników. ESOP pomaga skupić zespół na domknięciu transakcji: gdy transakcja M&A zostaje pomyślnie sfinalizowana, pracownicy mogą spieniężyć akcje razem z założycielem firmy.
Choć ESOP to świetny sposób motywowania pracowników, a konkretnie godzenia interesów w procesie sprzedaży, sprawdza się najlepiej w długim okresie. Jest optymalny dla firm wspieranych przez private equity i venture capital. W idealnym scenariuszu udziały przyznaje się na kilka lat przed ewentualnym procesem sprzedaży, tak aby pracownicy zdążyli objąć opcje na akcje i nabyć do nich prawa (vesting). Jednocześnie ESOP może oznaczać dla firmy spore obciążenie administracyjne.
Bonusy
Wdrożenie programu premiowego bywa dobrą, krótkoterminową zachętą w transakcji M&A. Premię gotówkową można zaoferować pracownikom zaangażowanym w proces. Wynagrodzi im to nie tylko dodatkowy wysiłek: nadgodziny i zadania wykraczające poza zwykłe obowiązki, ale też pomoże im skupić się na domknięciu transakcji.
Program premii gotówkowych łatwiej wdrożyć w krótkim okresie, ale trudniej ustalić kryteria ich przyznawania i różnicować pracowników, co grozi mniej sprawiedliwym rozdziałem zachęt. Trzeba też pamiętać o odmiennym traktowaniu podatkowym premii gotówkowych w różnych krajach.
Wynagrodzenie pieniężne (procent wartości transakcji)
Można wreszcie podzielić się z zespołem procentem od wartości transakcji. Dzieląc się z nim wpływami, nie tylko zachęcasz go do skupienia się na domknięciu transakcji, ale też kierujesz jego uwagę na zwiększanie jej wartości.
Udział w cenie transakcji łatwo wdrożyć i daje on zalety ESOP bez związanej z nim złożoności, ale ma też swoje wady. Skala transakcji i wynikająca z niej odpowiedzialność mogą na przykład rozpraszać kadrę zarządzającą.
Dokonywanie najlepszych transakcji
Przewidzenie, jak pracownicy zachowają się w nowej sytuacji, pozostaje trudne, nawet jeśli znasz swoją kadrę zarządzającą od lat i w pełni jej ufasz. Dlatego kluczowe jest stworzenie takiego środowiska, w którym Twój zespół nie tylko akceptuje M&A, ale wręcz cieszy się, że może się w to zaangażować i mocno pracować, by doprowadzić do najlepszej możliwej transakcji.
Zastanawiasz się nad sprzedażą firmy albo szukasz wsparcia w przygotowaniu do nadchodzącej transakcji? W Aventis wiemy, że transakcja to coś więcej niż pieniądze zmieniające właściciela. Jako niezależni bankierzy inwestycyjni dokładamy starań, by dawać najlepszą radę z myślą o dobru klienta.
Dlaczego warto zatrudnić doradcę M&A
Doradca M&A bardzo ułatwia pogodzenie interesów założycieli i kadry zarządzającej podczas sprzedaży. Założyciele koncentrują się zwykle na maksymalizacji wartości firmy, a menedżerowie martwią się o swoje role, wynagrodzenie i bezpieczeństwo zatrudnienia po przejęciu. Doradcy M&A potrafią tak skonstruować programy zachęt, akcje pracownicze (ESOP) czy premie gotówkowe, by kadra zarządzająca pozostała zmotywowana przez cały proces. Dbając o jasną komunikację i wspólne cele, doradca M&A doprowadza zespół zarządzający do zgodności z wizją założyciela, a firmę do udanej sprzedaży i płynnego przejścia.
O Aventis Advisors
Aventis Advisors jest doradca M&A skupiającym się na spółkach technologicznych i wzrostowych. Wierzymy, że świat byłby lepszy, gdyby zawierano mniej (ale lepszej jakości) transakcji M&A, w odpowiednim momencie dla firmy i jej właścicieli. Naszym celem jest uczciwe, oparte na rzetelnej analizie doradztwo, w którym jasno przedstawiamy klientom wszystkie opcje, w tym tę, by zachować status quo.
Skontaktuj się z nami, aby omówić, ile może być warta Twoja firma i jak zmaksymalizować wycenę.
