Inwestorzy technologiczni obserwują, jak od końca 2022 r. wyceny AI wystrzeliły na zawrotne wysokości, a sztuczna inteligencja stała się najgorętszym tematem na rynkach prywatnych i publicznych. Tej ekscytacji towarzyszyła jednak zmienność, czego dowodzą choćby wydarzenia z początku 2025 r., gdy „panika wokół DeepSeeka” na krótko posłała akcje spółek technologicznych w dół. Ten artykuł kompleksowo omawia wyceny AI i trendy rynkowe, pomagając zrozumieć siły, które kształtują dzisiejszy krajobraz.
AI rozwija się od dziesięcioleci, a jej bogata historia finansowania i innowacji przygotowała grunt pod dzisiejszy gwałtowny wzrost i wysokie wyceny. W tym kontekście Aventis Advisors stworzył Aventis AI Index , aby jasno pokazać, jak rynki publiczne wyceniają ekspozycję na AI w całym łańcuchu wartości. Ten kompleksowy, równoważony indeks śledzi spółki od energetyki i infrastruktury po producentów chipów i oprogramowanie EDA, oferując opartą na danych perspektywę na to, gdzie w ekosystemie AI gromadzi się wartość.
Dlaczego Aventis stworzył indeks wycen AI
Aventis zbudował AI Valuations Index jako benchmark ekspozycji na AI w akcjach spółek publicznych , w istocie po to, by odpowiedzieć, które spółki i sektory rynek akcji postrzega jako zwycięzców boomu na AI oraz jak te spółki są wyceniane.
Przez ostatnie dwa lata AI z niszowego tematu urosła do szeroko zakrojonej siły gospodarczej, windując wyceny wszystkiego, od producentów półprzewodników po właścicieli centrów danych. Ten szał sprawił, że wielu obserwatorów nie wie, jak duża część „narracji o AI” jest już wliczona w kursy akcji. Tworząc dedykowany indeks, Aventis chciał wnieść bardzo potrzebną jasność co do tego, jak rynki publiczne wyceniają AI w całym łańcuchu wartości: od najbardziej oczywistych graczy (jak dostawcy chipów AI) po beneficjentów drugiego rzędu (jak przedsiębiorstwa energetyczne i firmy budowlane, które umożliwiają powstawanie infrastruktury AI).
Pojęcie „ekspozycji na AI” zdefiniowaliśmy bardzo szeroko, aby objąć cały łańcuch wartości AI. Zamiast skupiać się wyłącznie na czysto AI-owych spółkach software'owych (których w obrocie publicznym jest bardzo niewiele), indeks obejmuje „każdą spółkę w łańcuchu wartości AI: od dostaw energii przez centra danych i systemy chłodzenia po oprogramowanie EDA, produkcję chipów i aplikacje AI”.
Do końca czerwca 2025 r. wybraliśmy 137 spółek jako spółki publiczne związane z AI. To szerokie ujęcie jest celowe: w miarę jak AI przekształca branże, nawet spółki z sektora wytwarzania energii, HVAC czy usług produkcji elektroniki (EMS) mogą stać się kluczowymi „graczami AI”. Indeks Aventis rzuca światło na wszystkich tych graczy, by założyciele i inwestorzy zobaczyli, gdzie zdaniem rynków publicznych naprawdę leży wartość w AI. Dostarcza też cennych wniosków założycielom i inwestorom, którzy chcą zrozumieć trendy rynkowe i zoptymalizować strategię swoich firm.
Jak zbudowano Aventis AI Valuations Index: metryki wyceny i test warunków skrajnych DeepSeek
Budując indeks, przyjęliśmy nowatorskie podejście: zamiast z góry przesądzać, które spółki są „spółkami AI”, najpierw pozwoliliśmy samemu rynkowi wskazać ekspozycję na AI za pomocą rzeczywistego testu warunków skrajnych.
Przyjrzeliśmy się spółkom notowanym na giełdzie o wartości ponad 1 mld USD na giełdach w USA/Wielkiej Brytanii, których kurs akcji spadł o ponad 5% w następstwie publikacji badawczej DeepSeeka z 27 stycznia 2025 r..
To wydarzenie - premiera DeepSeek-R1, przełomowego modelu AI, posłużyło jako papierek lakmusowy nastawienia inwestorów. DeepSeek-R1 uchodził za „tańszy model AI”, postrzegany jako zagrożenie dla modeli zamkniętych lub silnie opartych na infrastrukturze, a jego debiut wstrząsnął rynkami. Postępy takie jak DeepSeek-R1 potrafią bezpośrednio wpłynąć na wartość rynkową spółki eksponowanej na AI i na zaufanie inwestorów, bo szybki rozwój AI często przesuwa układ sił w konkurencji i oczekiwania co do przyszłego wzrostu.
Innymi słowy, jeśli akcje spółki gwałtownie spadły podczas „paniki wokół DeepSeeka”, oznaczało to, że inwestorzy uznawali ją za istotnie eksponowaną lub zależną od AI.
Ręcznie przeanalizowaliśmy spółki, które spadły o ponad 5%, i wybraliśmy 137 spółek publicznych związanych z AI do indeksu.
Indeks skupia się na spółkach publicznych, bo wycena startupu w sektorze AI stawia szczególne wyzwania: krótka historia finansowa, wysoka niepewność i odmienne ramy inwestycyjne w porównaniu z firmami o ugruntowanej pozycji.
Aventis AI Valuations Index ma strukturę indeksu równoważonego, celowo tak zaprojektowanego, by dawać bardziej zrównoważony i reprezentatywny obraz ekosystemu AI. Inaczej niż indeksy ważone kapitalizacją, które często zdominowane są przez garstkę spółek o gigantycznej kapitalizacji, jak NVIDIA, ten indeks nadaje każdemu składnikowi równą wagę.
Przegląd wyników indeksu AI: akcje spółek AI szybują w górę
Od daty bazowej 30 listopada 2022 r. (wartość indeksu = 100) Aventis AI Index wystrzelił o +166% według stanu na 30 czerwca 2025 r. W niespełna trzy lata koszyk spółek publicznych eksponowanych na AI mocno zyskał na wartości, zdecydowanie wyprzedzając szerszy rynek akcji. Dla porównania, indeks S&P 500 wzrósł w podobnym okresie o kilkadziesiąt procent, co czyni wynik grupy spółek AI naprawdę nadzwyczajnym.
Ten wzrost pokazuje, jak dramatycznie nastroje inwestorów przesunęły się na korzyść wszystkiego, co związane z AI, zwłaszcza po przełomach w generatywnej AI z końca 2022 r., które rozpętały technologiczny wyścig zbrojeń. Kwoty inwestowane w akcje spółek AI sięgnęły rekordowych poziomów, co odzwierciedla silne zaufanie inwestorów do sektora. Co ciekawe, napędzany przez DeepSeeka spadek (gdy wiele akcji spółek AI wyprzedawano z obawy, że tańszy model podetnie liderów) okazał się chwilowym wstrząsem. Indeks od tego czasu w pełni odrobił te straty.
Silny popyt na technologie AI również napędzał wyniki indeksu, podsycając dalszy wzrost i konkurencję w sektorze.
Poza gigantami: szersze wzrosty i odbicie
Choć to NVIDIA i producenci chipów trafiają na pierwsze strony gazet, warto zauważyć, że wiele innych sektorów eksponowanych na AI również przyniosło spektakularne zyski, w niektórych przypadkach prześcigając NVIDIA pod względem procentowym.
Rozbicie pokazuje, że wzrosty indeksu napędzają branże silnie infrastrukturalne. Budowa centrów danych, usługi produkcji elektroniki i dostawcy HVAC przyniosły w indeksie najwyższe równoważone stopy zwrotu.
Co znamienne, te sektory umożliwiające rozwój AI wyprzedziły nawet kluczowe segmenty technologiczne, jak dostawcy chipów czy usługi chmurowe, co podkreśla, jak mocno rynek przewartościował branże stanowiące fundament ekspansji AI. Ten trend pokazuje, że spory potencjał wzrostu uchwyciły podmioty umożliwiające rozwój infrastruktury drugiego rzędu, czyli firmy budujące i obsługujące fizyczny kręgosłup AI, a nie tylko znani producenci chipów. NVIDIA urosła o imponujące 833%, ale większość pozostałych producentów chipów nie skorzystała w równym stopniu na gorączce wokół GPU.
Istotnie, część najlepiej radzących sobie akcji w indeksie pochodzi z tych nisz „łopat i kilofów”: na przykład producent kontraktowy Celestica wzrósł o +1267%, specjalista od systemów budynkowych Limbach Holdings o +1069%, a firma infrastrukturalna ASC o +857%, wszystkie znacznie przewyższając zyski giganta NVIDIA.
Pobierz pełny raport po lewej stronie, by zagłębić się w szersze wzrosty wykraczające poza gigantów technologicznych, w tym szczegółowe rozbicia grup, czołowych składników i podmiotów umożliwiających rozwój infrastruktury, które napędzają ponadprzeciętne zyski związane z AI. Sukces w tych sektorach jest coraz częściej postrzegany jako wygrywająca strategia w globalnym wyścigu AI.
Wycena spółek AI: metryki, modele i realia rynkowe
W miarę jak sztuczna inteligencja przekształca globalną gospodarkę, wyceny w całym ekosystemie AI wystrzeliły, napędzane entuzjazmem inwestorów, potencjałem dysrupcji oraz zmianami strukturalnymi zarówno w infrastrukturze, jak i w oprogramowaniu. Niezależnie od tego, czy oceniamy startupy AI, czy dojrzałe spółki publiczne, kwestia wyceny AI pozostaje kluczowa dla inwestycji, M&A i decyzji strategicznych. Wycena biznesów z obszaru AI stawia jednak szczególne wyzwania ze względu na szybko zmieniającą się dynamikę rynku, rozbieżne modele biznesowe i brak wiarygodnych precedensów.
Ta część przybliża, jak inwestorzy podchodzą do wyceny spółek AI, ze szczególnym uwzględnieniem kluczowych metryk wyceny, praktyk benchmarkingu oraz metodologicznej przepaści między rynkami prywatnymi a publicznymi.
Wyceny spółek prywatnych a publicznych w branży AI
Jedną z najbardziej uderzających obserwacji w dzisiejszej branży AI jest rozbieżność w sposobie wyceny spółek prywatnych i publicznych. Na rynkach publicznych spółki eksponowane na AI ocenia się zwykle za pomocą utrwalonych metryk finansowych, takich jak EV/Revenue, EV/EBITDA, a w niektórych przypadkach modeli DCF. Odzwierciedla to większą dostępność danych i nacisk rynku na widoczność zysków w krótkim i średnim terminie.
Spółki prywatne, zwłaszcza startupy AI we wczesnej fazie, często działają natomiast bez znaczących przychodów czy zysków. Ich wycena opiera się na przyszłym potencjale, talencie, własności intelektualnej i pozycji w szerszym ekosystemie AI. Ten rozdźwięk widać szczególnie podczas rund finansowania, w których startupy potrafią uzyskać wyceny przekraczające 100 mln USD przy ograniczonych przychodach, na bazie domniemanego związku z boomem na generatywną AI.
Dla inwestorów oznacza to, że po każdej ze stron rynku trzeba sięgać po zasadniczo inne narzędzia. Spółki publiczne można analizować przez spółki porównywalne i historyczne wyniki. Prywatne spółki AI wymagają jakościowej oceny zdolności do obrony pozycji, dopasowania do rynku i przewagi technicznej, często przy sporym ryzyku wyceny, gdy hype wyprzedza realne wyniki.
Najczęściej stosowane metryki wyceny w całym łańcuchu wartości AI
Aventis AI Index to pomocny punkt odniesienia, jeśli chodzi o to, jak spółki AI w całym łańcuchu wartości są dziś wyceniane na rynkach publicznych (szczegóły znajdziesz w pełnym raporcie do pobrania). Poniżej kilka najczęściej stosowanych metryk wyceny:
- EV/Revenue: To wciąż dominująca metryka wyceny oprogramowania, ale spółek tego typu na publicznych rynkach akcji jest niewiele. Mnożniki przychodów wykorzystuje się przede wszystkim w wycenach spółek pozyskujących rundy venture capital.
- EV/EBITDA: Dla firm z dojrzałych lub kapitałochłonnych części łańcucha wartości AI (np. HVAC, produkcja elektroniki, przedsiębiorstwa użyteczności publicznej) mnożniki EBITDA pozwalają oceniać wartość w bardziej ugruntowany sposób. Wahają się one zwykle od 8x do 18x, zależnie od skali, profilu marży i tempa wzrostu.
- Zdyskontowane przepływy pieniężne: Modele DCF, choć rzadziej stosowane w szybko zmieniających się sektorach, powszechnie wykorzystuje się w biznesach generujących przepływy pieniężne, które korzystają na sprzyjających AI trendach, jak infrastruktura energetyczna czy systemy chłodzenia. Tu długoterminowa przewidywalność i cykle wdrażania kapitału czynią DCF znacznie bardziej zasadnym.
Kluczowy wniosek jest taki, że nie ma jednej, uniwersalnej metody wyceny. Inwestorzy muszą dopasować podejście do każdego segmentu, porównując firmy z najbardziej adekwatnymi spółkami w danej dziedzinie: czy to oprogramowaniem EDA, centrami danych, czy platformami warstwy aplikacyjnej.
Wnioski
Aventis AI Valuations Index oferuje unikalną, bogatą w dane perspektywę na to, gdzie w gospodarce AI gromadzi się wartość. Łańcuch wartości AI jest szerszy (i głębszy), niż wielu sądzi.
Rynki publiczne błyskawicznie wyceniły transformacyjny potencjał AI, ale czyniąc to, faworyzowały fundamentalne warstwy stosu. Infrastruktura, jak chipy, chmura, energia czy chłodzenie, korzysta zarówno z narracji, jak i ze wzrostu wydatków, podczas gdy warstwa aplikacyjna musi dopiero udowodnić, że potrafi zapewnić trwałą wartość.
Założycielom i inwestorom technologicznym może to podpowiadać, by skalibrowali strategię i oczekiwania: postawienie na „łopaty i kilofy” AI może przynieść ponadprzeciętny zwrot z inwestycji, a budowanie wyłącznie na froncie aplikacyjnym może wymagać wyjątkowej realizacji lub wyróżnienia, by przyciągnąć porównywalne mnożniki wyceny.
O Aventis Advisors
Aventis Advisors to doradca M&A koncentrujący się na spółkach z obszaru AI, technologicznych i wzrostowych. Wierzymy, że świat byłby lepszy, gdyby zawierano mniej (ale lepszej jakości) transakcji M&A, przeprowadzanych we właściwym momencie dla firmy i jej właścicieli. Naszym celem jest dostarczanie uczciwych, opartych na wiedzy porad i jasne przedstawianie klientom wszystkich opcji, w tym tej, by zachować status quo.
Skontaktuj się z nami, aby omówić, ile może być warta Twoja firma i jak zmaksymalizować jej wycenę.
