Internetowe marketplace są wszędzie. Od Airbnb, które na nowo zdefiniowało wynajem mieszkań i zakwaterowanie, po DoorDash, które odmieniło dostawy posiłków: model biznesowy marketplace przekształcił gospodarkę cyfrową.
Dla założycieli budujących platformy marketplace oraz dla inwestorów szukających kolejnej wielkiej okazji zrozumienie wyceny firm typu marketplace ma kluczowe znaczenie.
Firmę typu marketplace można wyceniać na różne sposoby: mnożnikami przychodów, mnożnikami EBITDA, metodą DCF, przez gross merchandise value (GMV) i inne.
W tym artykule bliżej przyjrzymy się wycenie marketplace metodą mnożnikową i temu, jak mnożniki wyceny marketplace mnożnikach wyceny na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat.
Czym jest Marketplace?
Marketplace to firma, która przy użyciu technologii łączy ze sobą niezależnych nabywców i sprzedających. Zarabia zwykle na prowizjach, opłatach lub podobnych mechanizmach.
Na potrzeby tej analizy wybraliśmy wyłącznie prawdziwe marketplace. Prawdziwy model marketplace definiujemy według następujących kryteriów:
- Działalność gospodarcza: firma powinna być pośrednikiem, który przy użyciu technologii łączy w jednym miejscu strony trzecie (nabywcę i sprzedającego)
- Model biznesowy: firma powinna czerpać przychody w formie „prowizji lub opłat” od użytkowników
- Niski poziom zapasów: prawdziwy marketplace nie utrzymuje znaczących zapasów ani aktywów materialnych (w odróżnieniu od sklepów internetowych)
- Swobodny wybór użytkowników: nabywcy mają swobodę ustalania cen, a sprzedający mogą przyjąć lub odrzucić ofertę na marketplace
Najlepszymi przykładami marketplace są firmy takie jak eBay, Alibaba czy UpWork. Część firm powszechnie uważanych za marketplace nie spełnia jednak naszych kryteriów, na przykład Uber, Lyft czy Amazon.
W codziennym życiu korzystamy z wielu marketplace. Na przykład:
Zrozumienie mnożników wyceny
Mnożniki wyceny to kluczowy element wyceny marketplace. Polegają na pomnożeniu przychodów, GMV lub zysków firmy przez określony współczynnik, aby oszacować jej wartość. Wysokość mnożnika zależy od wielu czynników, takich jak branża, tempo wzrostu i poziom rentowności.
Na przykład mnożniki przychodów służą zwykle do wyceny firm typu marketplace, a mnożniki EBITDA stosuje się do firm o wysokiej rentowności. Zrozumienie mnożników wyceny jest niezbędne, aby trafnie określić wartość firmy typu marketplace.
Nasza metodologia
Analizę oparliśmy na próbie 41 notowanych na giełdzie firm typu marketplace z różnych podsegmentów: e-commerce, podróże, motoryzacja, freelancing, dostawy jedzenia i inne.
Wyceny spółek na rynku: EV/Revenue
Wycena marketplace według EV/Revenue wykazywała w ostatniej dekadzie znaczną zmienność. Dużo wyższe mnożniki notowano w 2020 i na początku 2021 roku, po czym nastąpił gwałtowny spadek.
W 2025 roku mediana wyceny marketplace wynosi 2,3x EV/Revenue, znacznie poniżej długoterminowej średniej na poziomie 5,6x EV/Revenue.
Pandemia COVID-19 odegrała kluczową rolę w latach 2020-21 dla spółek giełdowych.
Z jednej strony okres ten wywołał poważne wstrząsy w firmach typu marketplace, zwłaszcza w sektorze podróży, gdy wprowadzono globalne lockdowny i wstrzymano wszelkie podróże.
Z drugiej strony, gdy lockdowny objęły cały świat, konsumenci zaczęli zaspokajać swoje potrzeby na platformach takich jak Delivery Hero i im podobnych, co uczyniło te firmy typu marketplace integralną częścią globalnej gospodarki.
Gwałtowny wzrost popytu w niektórych obszarach branży marketplace wywołał wzmożony entuzjazm inwestorów i wyniósł wyceny tych firm na nowe szczyty.
Towarzyszyły temu niższe stopy procentowe, które również podnoszą wyceny. Stopę procentową uwzględnia się w metodzie DCF jako stopę dyskontową, służącą do obliczenia wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych.
Roll-upy e-commerce w latach 2020-2022: jak przecinają się z marketplace?
W latach 2020-2022 byliśmy świadkami „trendu roll-upów e-commerce”, w którym roll-upy, działając podobnie do funduszy private equity, przejmowały i konsolidowały mniejsze marki e-commerce, zwykle sprzedające produkty na platformach takich jak Amazon czy Shopify.
Roll-upy e-commerce same w sobie „nie” są marketplace, ale działają w sposób, który przecina się z dynamiką marketplace. Często wykorzystują dane z marketplace oraz ich bazy klientów, aby wyszukiwać okazje do przejęć i rozwijać nabyte marki.
Roll-upy te przyciągnęły znaczne finansowanie od inwestorów, którzy liczyli na korzyści skali i szybki wzrost. Gdy jednak warunki rynkowe znormalizowały się po pandemii, wiele z nich nie zdołało dowieźć obiecanych wyników, co osłabiło zaufanie inwestorów.
Wyceny rynkowe: EV/EBITDA
Podobnie jak w przypadku mnożników przychodów, wyceny marketplace oparte na EV/EBITDA również mocno wzrosły w 2020 roku, a maksimum osiągnęły na początku 2021 roku, gdy mnożnik EV/EBITDA sięgał aż 53x.
W 2025 r. spółki notowane na giełdzie są wyceniane na 18,0x EV/EBITDA.
Warto pamiętać, że mnożniki te mogą nie mieć bezpośredniego zastosowania do spółek z rynku prywatnego, ponieważ zwykle są niższe i zależą od konkretnych fundamentów danego biznesu. Jeśli rozważasz sprzedaż swojej firmy typu marketplace, skontaktuj się z nami, aby lepiej zrozumieć, ile mogłaby być warta.
Marża EBITDA
Platformy marketplace słyną z agresywnego nastawienia na wzrost przychodów i pozyskiwanie klientów, ale ostatnio widać, że punkt ciężkości przesunął się w stronę dyscypliny operacyjnej i rentowności.
Nowy marketplace często na starcie oferuje zachęty i rabaty, aby przyciągnąć klientów (na przykład aplikacje do dostawy jedzenia).
W latach 2020-2023, gdy na rynek weszło wiele nowych marketplace, firmy te stawiały na wzrost, co pociągało za sobą znaczne wydatki na pozyskiwanie klientów, marketingi logistykę. Przychody rosły, ale działo się to kosztem marż. Czynnikiem obciążającym rentowność tych firm mogła być również pandemia COVID.
Gdy popyt z czasów pandemii opadł, firmy zaczęły sprowadzać działalność do zrównoważonych poziomów, zamiast nadmiernie obciążać zasoby. Wiele z nich podniosło take rate (prowizje lub opłaty za usługi), gdy użytkownicy przyzwyczaili się już do korzystania z ich usług. Znów warto przypomnieć sobie, jak aplikacje do dostawy jedzenia najpierw przyciągają klientów rabatami, a potem podnoszą opłaty za usługi.
Czynniki wpływające na mnożnik wyceny
Na mnożniki wyceny wpływają różne czynniki, takie jak branża, tempo wzrostu, poziom rentowności czy sektor rynku. Na przykład firm z sektora technologicznego zwykle notują wyższe mnożniki wyceny ze względu na wysokie tempo wzrostu i rentowność. Podobnie firmy o wysokich zyskach mają zazwyczaj wyższe mnożniki dzięki zdolności do generowania przepływów pieniężnych.
Zrozumienie czynników wpływających na mnożniki wyceny jest niezbędne do dokładnego określenia wartości spółki działającej na rynku.
Dlaczego Twoja firma typu marketplace potrzebuje doradcy M&A w branży technologicznej
Śledzenie mnożników wyceny marketplace dostarcza cennych wskazówek na temat trendów rynkowych i pomaga skutecznie wybrać moment na exit. Każda firma jest jednak wyjątkowa, tak samo jak wyjątkowa jest droga każdego założyciela. Dlatego warto sięgnąć po wsparcie ekspertów od M&A, w szczególności doradców M&A wyspecjalizowanych w sektorze technologicznym, którzy zrozumieją Twoją konkretną sytuację.
Doradcy M&A w branży technologicznej mają dogłębną wiedzę o dynamice rynku, metodach wyceny i zawiłościach procesu M&A. Podczas gdy Ty skupiasz się na zarządzaniu firmą, doradcy skrupulatnie dbają o każdy szczegół i zabiegają o jak najlepszą transakcję w Twoim imieniu. Sukces doradców M&A w branży technologicznej doradcy M&A Ich sukces jest powiązany z Twoim, a ich doświadczenie może często znacząco wpłynąć na ostateczną cenę sprzedaży.
O Aventis Advisors
Aventis Advisors jest doradca M&A skupiający się na wspieraniu transakcji firm technologicznych i wzrostowych. Wierzymy, że światu posłużyłoby mniej transakcji M&A, za to lepszej jakości, przeprowadzanych we właściwym momencie dla firmy i jej właścicieli. Naszym celem jest doradztwo uczciwe i oparte na wiedzy, jasno przedstawiające klientom wszystkie opcje, w tym tę, by zachować status quo.
Skontaktuj się z nami, aby omówić, ile może być warta Twoja firma i jak zmaksymalizować wycenę.
