M&A w Europie: liczba transakcji wzrosła czterokrotnie w ciągu dwóch dekad

W latach 2003-2022 liczba transakcji w Europie wzrosła aż pięciokrotnie, a najwięcej transakcji zawierano w sektorach dóbr konsumpcyjnych, przemysłowym i oprogramowania.

Filip Drazdou
Opublikowano 20 stycznia 2025 · 11 min czytania · Nawiąż kontakt na LinkedIn

Liczba transakcji M&A w Europie gwałtownie wzrosła w ciągu ostatnich dwóch dekad, a napędzały ją takie czynniki jak niskie stopy procentowe, napływ kapitału private equity oraz pilna potrzeba wzrostu i pozyskiwania kluczowych technologii przez przejęcia.

W tym artykule analizujemy kluczowe trendy na europejskim rynku M&A w latach 2004-2024: liczbę transakcji, transakcje transgraniczne i krajowe, przejęcia strategiczne i finansowe, czołowe sektory, wartość transakcji oraz mnożniki wyceny.

Zaczynajmy!

Rynek M&A w Europie

Łączny wolumen transakcji

Mimo okresowych zawirowań rynek M&A w Europie rósł stabilnie przez ostatnie 20 lat, ze średnioroczną stopą wzrostu (CAGR) na poziomie 8,6%. Globalny kryzys finansowy z 2008 r. i pandemia w 2020 r. chwilowo wyhamowały zawieranie transakcji, ale po każdym z tych spadków aktywność szybko odbijała. Co istotne, mimo takich przeszkód jak konflikty geopolityczne, rosnące stopy procentowe, zakłócenia w łańcuchach dostaw i gwałtownie rosnące koszty energii, łączna liczba transakcji w Europie osiągnęła szczyt w 2024 r.

M&A w Europie: łączna liczba transakcji, 2004-2024

4 6065 2805 9826 4955 4403 6976 5167 6998 65210 2038 52910 46811 59411 87413 20313 86812 02816 28016 69317 09018 563200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024Liczba transakcji8,6% CAGRŹródło: baza transakcji Aventis Advisors (Mergermarket, komunikaty prasowe, wiadomości, raporty roczne), stan na styczeń 2025

Choć nie wszystkie europejskie gospodarki odnotowały taki sam poziom aktywności M&A, zróżnicowanie kontynentu sprzyjało transakcjom regionalnym i wysokiemu wzrostowi całego rynku. Dania, Irlandia i Hiszpania zanotowały w ciągu ostatnich 10 lat dwucyfrowy wzrost liczby transakcji M&A. W 2024 r. łączna liczba transakcji pozostaje najwyższa w największych gospodarkach Europy Zachodniej, takich jak Wielka Brytania, Niemcy i Francja.

Jednak Europa Środkowo-Wschodnia wyrasta na ważnego gracza na rynku M&A, a kraje takie jak Rumunia, Polska i Czechy notują coraz większą aktywność za sprawą silnego wzrostu gospodarczego, potencjału w obszarze outsourcingu oraz zainteresowania inwestorów niewykorzystanymi dotąd rynkami. Trend ten zwiastuje przejście ku bardziej zrównoważonemu rozkładowi aktywności M&A na całym kontynencie.

M&A w Europie: liczba transakcji według krajów, 2004-2024

Uwaga: (1) Z wyłączeniem krajów, w których zawiera się mniej niż 50 transakcji rocznie Źródło: baza transakcji Aventis Advisors (Mergermarket, komunikaty prasowe, wiadomości, raporty roczne), stan na styczeń 2025 26 895 15 296 13 433 10 916 6 773 6 208 4 811 4 421 3 341 2 419 1 578 1 029 935 849 847 562 522 364 229 47 911 27 967 182 47911 Seria 1 6 968 13,31 3 5 791 2 527 6 690 559 572 434 Top 10 krajów wg wzrostu transakcji (1) CAGR 201 4 - 2 4 Kraj # 15% Dania 1 14% Irlandia 2 12% Hiszpania 3 11% Szwecja 4 11% Norwegia 5 11% Finlandia 6 11% Rumunia 7 10% Włochy 8 10% Portugalia 9 9% Holandia 10
Top 10 krajów według wzrostu liczby transakcji, CAGR 2014-24
#KrajCAGR 2014-24
1Dania15%
2Irlandia14%
3Hiszpania12%
4Szwecja11%
5Norwegia11%
6Finlandia11%
7Rumunia11%
8Włochy10%
9Portugalia10%
10Holandia9%
Uwaga: (1) Z wyłączeniem krajów, w których zawiera się mniej niż 50 transakcji rocznie. Źródło: baza transakcji Aventis Advisors (Mergermarket, komunikaty prasowe, wiadomości, raporty roczne), stan na styczeń 2025.

M&A krajowe a transgraniczne

Choć w europejskim M&A dominowały transakcje krajowe, w drugiej połowie analizowanego okresu nabrała tempa aktywność transgraniczna. W 2024 r. transakcje transgraniczne stanowiły 42% wszystkich transakcji, wobec 38% w 2004 r. W całym 20-letnim okresie transakcje transgraniczne stanowiły średnio około 40% wszystkich transakcji M&A.

Za popularnością transakcji transgranicznych stoi dążenie nabywców i inwestorów do ekspansji geograficznej i dywersyfikacji sektorowej. Ich gotowość do szukania wartości poza granicami kraju i budowania powiązań regionalnych daje europejskiemu rynkowi transakcji przewagę konkurencyjną.

M&A w Europie: transakcje krajowe a transgraniczne, 2004-2024

2 8563 1663 6533 7983 1522 2534 0054 7715 5196 4475 0066 1596 7396 7897 8498 2297 1788 9858 9609 90810 7721 7502 1142 3292 6972 2881 4442 5112 9283 1333 7563 5234 3094 8555 0855 3545 6394 8507 2957 8667 1827 79138%40%39%42%42%39%39%38%36%37%41%41%42%43%41%41%40%45%47%42%42%0%5%10%15%20%25%30%35%40%45%50%02000400060008000100001200014000160001800020000200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024KrajoweTransgraniczne% transgranicznychŹródło: baza transakcji Aventis Advisors (Mergermarket, komunikaty prasowe, wiadomości, raporty roczne), stan na styczeń 2025

Następnie przeanalizowaliśmy skalę aktywności transgranicznej i krajowej w 15 krajach z największą liczbą odnotowanych transakcji w latach 2003-2023. Co do zasady, im mniej transakcji w danym kraju, tym wyższy udział transakcji transgranicznych, choć są wyjątki, takie jak Niemcy i Finlandia.

Duże gospodarki, takie jak Wielka Brytania i większość krajów Europy Zachodniej, notują więcej transakcji dzięki licznym krajowym firmom dokonującym przejęć, co przekłada się na więcej transakcji krajowych. Z kolei mniejsze kraje, o ograniczonym potencjale transakcji krajowych, w dużej mierze polegają na przyciąganiu zagranicznych nabywców.

M&A w Europie: najaktywniejsze rynki M&A, 2004-2024

30 06919 73015 4199 7197 5287 3706 7443 9873 8403 5373 3122 9052 6911 7571 66217 8427 16512 5485 5775 9055 9434 1722 7862 3683 4313 3782 8862 1202 6641 67937%27%45%36%44%45%38%41%38%49%50%50%44%60%50%0%10%20%30%40%50%60%70%0100002000030000400005000060000Wielka BrytaniaFrancjaNiemcyWłochyHiszpaniaHolandiaSzwecjaNorwegiaFinlandiaDaniaSzwajcariaBelgiaPolskaIrlandiaAustriaKrajoweTransgraniczne% transgranicznychŹródło: baza transakcji Aventis Advisors (Mergermarket, komunikaty prasowe, wiadomości, raporty roczne), stan na styczeń 2025

Przyjrzeliśmy się również pochodzeniu najaktywniejszych zagranicznych nabywców w Europie oraz sektorom, które ich przyciągają. Choć w większości transakcji transgranicznych po stronie kupujących występują podmioty europejskie, to USA są największym zagranicznym nabywcą pod względem łącznej liczby transakcji i odpowiadają za około 24% wszystkich transakcji transgranicznych w Europie w latach 2004-2024.

Szczególnie nabywcy z Ameryki Północnej będą zapewne napędzać dalszą ekspansję transgraniczną w Europie, a sprzyjają temu wspólny język, podobne praktyki biznesowe i to samo przedsiębiorcze DNA. Choć partnerstwa regionalne wewnątrz Europy będą trwać, otwartość na nabywców z różnych krajów pozwala w pełni wykorzystać potencjał transakcji na rynku globalnym.

Pod względem sektorów największe zainteresowanie zagranicy budzą usługi, oprogramowanie, dobra konsumpcyjne, przemysł i ochrona zdrowia. W miarę jak kraje europejskie stają się centrami technologicznymi, oprogramowanie i pokrewne sektory zapewne pozostaną najatrakcyjniejszymi celami przejęć.

M&A w Europie: przejęcia transgraniczne według kupującego, 2004-2024

4 główne sektory docelowe% wszystkich transakcji-transgraniczneLiczba transakcjiNabywca:KrajLp.Oprogramowanie-Usługi-Przemysł-Medycyna23,5%21 1051.Oprogramowanie-Usługi-Medycyna-Konsumpcja10,3%9 2602.Usługi-Oprogramowanie-Konsumpcja-Przemysł7,9%7 1293.Przemysł-Oprogramowanie-Usługi-Konsumpcja7,2%6 5134.Przemysł-Oprogramowanie-Usługi-Medycyna5,9%5 3425.Oprogramowanie-Konsumpcja-Usługi-Przemysł4,4%3 9826.Przemysł-Konsumpcja-Oprogramowanie-Usługi3,9%3 5257.Konsumpcja-Usługi-Oprogramowanie-Przemysł2,5%2 2818.Przemysł-Konsumpcja-Usługi-Oprogramowanie2,5%2 2039.Oprogramowanie-Usługi-Przemysł-Konsumpcja2,4%2 11910.Źródło: baza transakcji Aventis Advisors (Mergermarket, komunikaty prasowe, wiadomości, raporty roczne), stan na styczeń 2025

Przejęcia strategiczne a finansowe

W pierwszej połowie analizowanego okresu w przejęciach dominowali nabywcy strategiczni, wyprzedzając nabywców finansowych, do których zaliczają się fundusze private equity i venture capital. Do tego trendu przyczyniło się kilka czynników: mniej rozwinięte rynki, ograniczona liczba startupów i firm o modelach operacyjnych odpowiednich dla inwestycji PE oraz stosunkowo niższa atrakcyjność i mniejsza znajomość inwestycji alternatywnych.

W drugiej połowie analizowanego okresu, a zwłaszcza w ostatnich latach, aktywność PE/VC w Europie znacząco wzrosła i od 2020 r. odpowiada za ponad 35% wszystkich transakcji. Biorąc pod uwagę rosnącą popularność strategii roll-up, w których przejęć dokonuje inwestor strategiczny wspierany przez fundusz PE, sądzimy, że udział inwestorów finansowych będzie w przyszłości jeszcze większy.

Za tą zmianą stoi kilka zjawisk: rozwój rynków finansowych, wzrost sektora technologicznego oraz duże niewykorzystane środki zgromadzone przez inwestorów finansowych (dry powder).

Dodatkowo kluczową rolę odegrał przedłużający się okres niskich stóp procentowych. Niskie stopy obniżyły koszt finansowania dłużnego, dzięki czemu nabywcy finansowi mogli skuteczniej lewarować przejęcia i sięgać po większe transakcje. Duża dostępność kapitału w połączeniu z poszukiwaniem wyższych zwrotów w otoczeniu niskich rentowności jeszcze bardziej napędzała wzrost roli nabywców finansowych na europejskim rynku M&A.

M&A w Europie: przejęcia strategiczne a finansowe, 2004-2024

9881 2151 4761 5881 2908291 7562 0082 2482 5832 2022 7843 0893 3154 1724 6544 5206 1095 9896 3887 3003 6184 0654 5064 9074 1502 8684 7605 6916 4047 6206 3277 6848 5058 5599 0319 2147 50810 17110 83710 70211 26321%23%25%24%24%22%27%26%26%25%26%27%27%28%32%34%38%38%36%37%39%0%5%10%15%20%25%30%35%40%45%02000400060008000100001200014000160001800020000200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024FinansoweStrategiczne% finansowychŹródło: baza transakcji Aventis Advisors (Mergermarket, komunikaty prasowe, wiadomości, raporty roczne), stan na styczeń 2025

W kolejnym kroku przenieśliśmy analizę na poziom poszczególnych krajów, aby wskazać rynki o najwyższym odsetku nabywców finansowych.

Na wszystkich największych rynkach M&A w Europie nabywcy finansowi odpowiadali za około 25-30% wszystkich transakcji, z istotnym wyjątkiem Francji, gdzie inwestorzy finansowi byli nabywcami w około 40% transakcji M&A.

M&A w Europie: 10 krajów z największą liczbą przejęć finansowych, 2004-2024

15 3428 72410 7764 2783 9314 0943 3511 7182 0571 93832 56919 24316 11911 0189 3829 3397 5655 0554 9114 75232,0%31,2%40,1%28,0%29,5%30,5%30,7%25,4%29,5%29,0%0%5%10%15%20%25%30%35%40%45%0100002000030000400005000060000Wielka BrytaniaNiemcyFrancjaWłochyHolandiaHiszpaniaSzwecjaNorwegiaDaniaSzwajcariaFinansoweStrategiczne% finansowychŹródło: baza transakcji Aventis Advisors (Mergermarket, komunikaty prasowe, wiadomości, raporty roczne), stan na styczeń 2025

Aktywność M&A w poszczególnych sektorach

Pod względem sektorów rynek okazał się zróżnicowany i zrównoważony: żaden sektor nie odpowiadał za więcej niż 13% wszystkich transakcji. Na czoło wysunęły się usługi, oprogramowanie, dobra konsumpcyjne, przemysł oraz ochrona zdrowia, które łącznie odpowiadały za około połowę wszystkich europejskich transakcji M&A w całym tym okresie.

Dodatkowo zaobserwowaliśmy dużą aktywność w sektorze finansowym i budowlanym. W ostatnich latach ożywienie przeżył także sektor energetyczny, napędzany trwającą w krajach europejskich transformacją w stronę energii odnawialnej.

M&A w Europie: podział na sektory, 2004-2024

12,3%12,0%10,2%9,8%6,0%5,6%4,7%4,6%4,0%3,3%3,2%3,0%2,9%2,5%2,1%1,9%12,0%0%2%4%6%8%10%12%14%UsługiOprogramowanieKonsumpcjaPrzemysłMedycynaFinanseBudownictwoEnergiaRozrywkaMediaInternet / e-commerceTransportProdukcjaUsługi informatyczneNieruchomościChemia i materiałyInneŹródło: baza transakcji Aventis Advisors (Mergermarket, komunikaty prasowe, wiadomości, raporty roczne), stan na styczeń 202550%

Głębsza analiza szeroko rozumianego M&A w branży technologicznej pokazała, że pod względem liczby transakcji bezdyskusyjnym zwycięzcą jest sektor oprogramowania. Liczba transakcji wzrosła ze 148 w 2004 r. do aż 3 414 w 2024 r., przekraczając poprzedni szczyt z 2022 r. Średnioroczna stopa wzrostu (CAGR) w tym okresie wyniosła imponujące 18%.

M&A w Europie: transakcje w sektorze oprogramowania, 2004-2024

1483 41405001 0001 5002 0002 5003 0003 5004 000200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024Źródło: baza transakcji Aventis Advisors (Mergermarket, komunikaty prasowe, wiadomości, raporty roczne), stan na styczeń 202518% CAGR

Wartość transakcji

Mediana wartości transakcji w Europie wyraźnie zmieniała się w ciągu ostatnich 20 lat. Po globalnym kryzysie finansowym z 2008 r. mediana wartości transakcji stopniowo spadała rok do roku, z nielicznymi wyjątkami. W 2020 r. pandemia zatrzymała aktywność M&A w pierwszej połowie roku, obniżając medianę wartości transakcji do zaledwie 10,0 mln EUR.

Zaledwie rok później wartość ta wzrosła jednak ponad dwukrotnie, do 21,8 mln EUR, gdy przy dużym apetycie na ryzyko aktywność transakcyjna kwitła w większości sektorów. Mimo trudnych warunków makroekonomicznych w 2022 r. (w tym ostrożniejszego podejścia banków centralnych, które dążyły do okiełznania inflacji) mediana wartości transakcji nadal rosła, po czym w 2023 r. spadła do 16,9 mln EUR, gdy europejskie gospodarki zmagały się ze słabym wzrostem, a wyceny malały. W 2024 r. mediana wartości transakcji wzrosła do 20,0 mln EUR, za sprawą poprawy nastrojów rynkowych, odłożonego popytu oraz sprzyjających czynników, takich jak ożywienie gospodarcze, mocne bilanse przedsiębiorstw i wysoka aktywność w sektorach takich jak technologia i ochrona zdrowia.

M&A w Europie: mediana wartości transakcji, 2004-2024

€35,0m€31,8m€31,8m€32,3m€28,6m€26,2m€18,9m€18,2m€16,3m€16,4m€18,6m€19,7m€17,4m€16,5m€13,4m€11,8m€10,0m€21,8m€27,4m€16,9m€20,0m200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024Mediana wartości transakcjiŹródło: baza transakcji Aventis Advisors (Mergermarket, komunikaty prasowe, wiadomości, raporty roczne), stan na styczeń 2025

Mnożniki wyceny

Na przestrzeni dekad zarówno mnożnik przychodów, jak i mnożnik EBITDA wyraźnie wzrosły. Ścieżka ta nie była jednak nieprzerwanie wznosząca, zwłaszcza w przypadku mnożnika EBITDA, który w ciągu tych 20 lat podlegał znacznym wahaniom, a najsilniejszy spadek zanotował w 2023 r.

Po stabilnym wzroście w latach 2003-2007 mnożnik EBITDA runął w 2009 r. o 3,5x, gdy rozwijał się globalny kryzys finansowy. Następnie mediana mnożnika EBITDA w Europie rosła w wolnym tempie, z okazjonalnymi spadkami. W ostatnich dwóch latach nastąpił kolejny znaczący skok, wywołany bodźcami fiskalnymi i monetarnymi, które wyniosły optymizm inwestorów i wyceny na bezprecedensowe poziomy.

Podobnie kształtowała się mediana mnożnika przychodów, choć z mniej wyraźnymi wahaniami. Co najważniejsze, spadek mnożnika przychodów podczas kryzysu finansowego z 2008 r. był znacznie łagodniejszy niż w przypadku mnożnika EBITDA. Nastąpił też istotny wzrost wartości podczas ożywienia w 2021 r. W przeciwieństwie jednak do mnożnika EBITDA, który rósł przez cały 2022 r., mnożnik przychodów zanotował w tym samym okresie niewielki spadek.

W 2023 r. mnożniki przychodów i EBITDA wyraźnie spadły, odpowiednio o 0,5x i 3,4x, co było największym rocznym spadkiem odnotowanym w latach 2004-2023. Złożyły się na to m.in. wojna w Ukrainie, recesje w kilku krajach europejskich i rekordowo wysokie stopy procentowe. W 2024 r. oba mnożniki, przychodów i EBITDA, odbiły jednak, odpowiednio o 0,4x i 1,1x, dzięki stabilizacji otoczenia makroekonomicznego, słabnącej presji inflacyjnej i powrotowi zaufania inwestorów.

M&A w Europie: mnożniki wyceny, 2004-2024

8,9x9,6x10,3x11,0x9,9x8,5x9,4x9,5x8,8x10,2x9,5x10,4x10,2x10,7x11,3x10,5x10,5x11,5x12,3x8,9x10,0x1,0x1,0x1,2x1,2x1,2x1,1x1,1x1,1x1,1x1,4x1,3x1,4x1,4x1,4x1,6x1,5x1,6x2,0x1,9x1,4x1,8x0,0x0,5x1,0x1,5x2,0x2,5x3,0x0,0x2,0x4,0x6,0x8,0x10,0x12,0x14,0x200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024Mnożnik przychodów LTMMnożnik EBITDA LTMMnożnik EBITDA (mediana)Mnożnik przychodów (mediana)Źródło: baza transakcji Aventis Advisors (Mergermarket, komunikaty prasowe, wiadomości, raporty roczne), stan na styczeń 2025

W poprzednim artykule poświęconym Europie Środkowo-Wschodniej (CEE) szczegółowa analiza mediany mnożników wyceny w różnych regionach Europy pokazała rosnące „dyskonto CEE” w porównaniu z szerszym rynkiem europejskim. 

Do tego dyskonta przyczyniają się m.in. mniejsza wielkość transakcji, słabsza konkurencja między nabywcami oraz większe rozdrobnienie rynku. Wpływ na nie miało również podwyższone ryzyko polityczne i gospodarcze w niektórych krajach CEE. Wreszcie warto zauważyć, że wyższe stopy wolne od ryzyka w kilku krajach CEE przekładały się na niższe wyceny, bo przyszłe przepływy pieniężne dyskontuje się po wyższej stopie.

Dlaczego warto nawiązać współpracę z europejskim doradcą M&A?

Rosnąca liczba transakcji zwiększyła zapotrzebowanie na europejskich doradców M&A. Europejski doradca M&A pomoże Ci lepiej poznać dynamicznie rozwijające się kraje, branże i spółki, które pasują do celów Twojej firmy. Jego wiedza jest szczególnie cenna w transakcjach transgranicznych: pomaga zagranicznym stronom zrozumieć rynek, ramy prawne i regulacyjne oraz pokonać bariery językowe i kulturowe.

Europejscy doradcy M&A doskonale poruszają się w dynamice rynku, rozumieją wyceny i koordynują wszystkie niezbędne procesy. Kluczowa jest współpraca z doradcą M&A, który ma bogate doświadczenie we wspieraniu międzynarodowych nabywców w specyficznych zawiłościach inwestowania w Europie, a zwłaszcza w Europie Środkowo-Wschodniej. Dzięki szerokiej sieci kontaktów i dostępowi do danych europejscy doradcy M&A mogą dostarczyć cennych spostrzeżeń i pomóc Ci w wyborze oraz zamknięciu właściwej transakcji.

O Aventis Advisors

Aventis Advisors to doradca M&A dla Usługi IT i software w Europie. Wierzymy, że świat byłby lepszy z mniejszą liczbą (za to lepszej jakości) transakcji M&A zawieranych we właściwym momencie dla firmy i jej właścicieli. Naszym celem jest uczciwe, oparte na rzetelnej analizie doradztwo, w którym jasno przedstawiamy klientom wszystkie opcje, w tym tę, by zachować status quo.

Skontaktuj się z nami, aby porozmawiać o tym, ile może być warta Twoja firma i jak wygląda cały proces.

Filip Drazdou

Dyrektor

Jako dyrektor w Aventis Advisors z pasją doradzam założycielom i inwestorom w transakcjach M&A, ze szczególnym uwzględnieniem sektora technologicznego. Współpracuję z liderami technologicznymi z całego świata. Dzielę się z branżą technologiczną analizami wycen spółek SaaS, spółek z branży oprogramowania i firm świadczących usługi IT.

Skontaktuj się z nami

Powiedz nam, co chcesz osiągnąć. Wesprzemy Cię na każdym etapie procesu M&A, od początku do zamknięcia transakcji.